Treści publikowane na stronie internetowej mają ogromny wpływ na to, jak użytkownicy odbierają witrynę, jak na niej nawigują i czy rozumieją przekazywane informacje. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG – Wytyczne dotyczące dostępności treści internetowych) określają wymagania, które pomagają tworzyć teksty dostępne dla jak największej liczby odbiorców, w tym osób z niepełnosprawnościami.

W praktyce oznacza to: prostszy język, przejrzystość, dobre formatowanie oraz dbałość o poprawność i sens przekazu. Ten poradnik omawia zasady szczegółowo i zawiera przykłady, dzięki którym łatwiej wdrożysz je na własnej stronie.

1. Pisz językiem zrozumiałym dla odbiorców

Treść powinna być napisana tak, aby rozumiał ją nie tylko specjalista, ale również przeciętny użytkownik internetu. Jasny język:

• ułatwia szybkie przyswajanie informacji,
• poprawia doświadczenie użytkownika (UX),
• zwiększa skuteczność przekazu marketingowego.

Jak pisać prościej?

• Unikaj długich, wielokrotnie złożonych zdań.
• Używaj czasowników zamiast rzeczowników odczasownikowych (np. „sprawdź” zamiast „sprawdzenie”).
• Używaj słów z języka codziennego: „zacznij” zamiast „zainicjuj”.
• Przekazuj jedną myśl na raz.

Przykład

Niepoprawnie:
„Implementacja wieloetapowego procesu weryfikacji umożliwia optymalizację bezpieczeństwa użytkownika.”

Poprawnie:
„Wielostopniowa weryfikacja pomaga poprawić bezpieczeństwo użytkowników.”

2. Dziel tekst na krótkie akapity

Krótkie akapity są znacznie bardziej przystępne niż długie bloki tekstu. W WCAG podkreśla się, że treści powinny pozwalać na szybkie skanowanie wzrokiem.

Zasady dzielenia treści:

• Jeden akapit = jedna myśl.
• Najlepiej nie więcej niż 3–5 zdań.
• Używaj pustych przestrzeni – „oddechu” w tekście.

Dlaczego to ważne?

• Osoby z trudnościami poznawczymi łatwiej analizują krótsze fragmenty.
• Czytniki ekranu nie gubią kontekstu.
• Użytkownicy mobilni szybciej znajdują najważniejsze informacje.

3. Używaj powszechnie znanych słów

Dostępność to również dostępność językowa. Unikaj słów, które są zbyt skomplikowane lub rzadko używane.

Co stosować zamiast trudnych słów?

• „Umożliwia” → „pozwala”
• „Konsolidacja” → „łączenie”
• „Implementacja” → „wdrożenie”
• „Dywersyfikacja” → „zróżnicowanie”

Jeśli musisz użyć trudniejszego terminu — wytłumacz go w nawiasie lub przypisie.

4. Unikaj żargonu i terminów branżowych

Strona internetowa najczęściej trafia do szerokiego grona odbiorców. Fachowe pojęcia mogą być dla nich niezrozumiałe.

Przykład

„Kompatybilność z API” — nie każdy rozumie, czym jest API.
Lepiej: „Możliwość podłączenia do innego systemu dzięki API (interfejs, który pozwala systemom wymieniać dane).”

Wskazówka WCAG

Jeśli używasz słowa, którego znaczenie może być niejasne — wyjaśnij je przy pierwszym wystąpieniu.

5. Uważnie stosuj skrótowce

Skróty mogą być przeszkodą w odbiorze treści, szczególnie dla osób korzystających z czytników ekranu.

Zasady stosowania skrótów:

• Przy pierwszym użyciu zawsze wpisz pełną nazwę.
• Dopiero potem zastosuj skrót.

Przykład

„Europejski Akt o Dostępności (EAA) to regulacja…”
Kolejne wystąpienia: „EAA wskazuje…”

6. Stosuj przejrzyste i logiczne nagłówki

Nagłówki są jedną z najważniejszych części struktury dostępnej treści. Dzięki nim:

• użytkownik szybciej orientuje się w temacie,
• czytnik ekranu może łatwo przeskakiwać między sekcjami,
• tekst staje się bardziej uporządkowany.

Zasady tworzenia nagłówków:

• Zaczynaj od nagłówka H1 — tylko jeden na stronę.
• Kolejne sekcje oznaczaj H2, podsekcje H3 itd.
• Nagłówki powinny być krótkie i opisowe.

7. Dbaj o poprawność językową

Dostępność obejmuje również komunikację językową. Błędy mogą utrudniać zrozumienie i prowadzić do złego odbioru treści.

Jak dbać o poprawność?

• Korzystaj z narzędzi do korekty.
• Czytaj tekst na głos — łatwiej wychwycisz błędy.
• Przed publikacją pokaż tekst drugiej osobie.

8. Unikaj nadmiernych wyróżnień

Zbyt częste pogrubienia, kursywy czy podkreślenia utrudniają odbiór treści i zaburzają strukturę dokumentu.

Kiedy stosować wyróżnienia?

• Gdy chcesz podkreślić 1–2 kluczowe informacje.
• Gdy wyróżnienie niesie wartość merytoryczną (np. ostrzeżenie).

Czego unikać?

• Pogrubiania całych akapitów.
• Używania jednocześnie podkreślenia, kursywy i pogrubienia.
• Wyróżniania tekstów tylko kolorem, który może być nieczytelny dla osób z zaburzeniami widzenia.

9. Twórz treści z myślą o urządzeniach mobilnych

Dostępność to również responsywność. Tekst napisany zgodnie z WCAG powinien być przyjazny dla użytkowników na telefonach.

Zasady:

• Używaj krótkich zdań.
• Stosuj krótkie śródtytuły.
• Umieszczaj najważniejszą informację na początku akapitu.
• Unikaj dużych, ciężkich akapitów.

10. Ułatwiaj szybkie skanowanie treści

Użytkownicy nie czytają stron słowo po słowie — skanują je wzrokiem.

Pomagają w tym:

• listy wypunktowane,
• listy numerowane,
• wyróżnienia najważniejszych słów,
• krótkie sekcje tematyczne,
• jasna struktura nagłówków.

Treści zgodne z WCAG podkreślają, że treść musi być łatwa do przeszukania zarówno dla użytkowników, jak i dla technologii asystujących.

11. Utrzymuj spójność komunikacji na całej stronie

Jeśli poszczególne podstrony różnią się stylem pisania, długością zdań i układem, użytkownicy mogą mieć problem z orientacją.

Spójność obejmuje:

• sposób pisania,
• formę zwrotów do użytkownika,
• ton komunikacji,
• formatowanie.

Dzięki temu strona jest przewidywalna i przyjazna.

12. Nie twórz tekstu „dla algorytmów”

WCAG zwraca uwagę, że treści mają być przede wszystkim dla ludzi. Oznacza to:

• nie nadużywaj słów kluczowych,
• nie powtarzaj sztucznie tych samych fraz,
• unikaj upychania zbędnych informacji.

Tekst ma być naturalny, czytelny i pomocny. - Treści zgodne z WCAG

Zrozum potrzebę użytkowników

Tworzenie treści zgodnych z WCAG to proces, który wymaga uważności i zrozumienia potrzeb różnych grup użytkowników. Prosty język, czytelna struktura, odpowiednie nagłówki i brak barier językowych to podstawy, które wpływają na komfort korzystania ze strony.